Woensdag D-day voor erfpacht. Wat staat er op het spel?

Woensdag wordt een belangrijke dag voor erfpachters in Amsterdam. Er vindt een kort geding én een spoeddebat plaats over het niet doorgaan van het referendum, en 's avonds wordt er waarschijnlijk een besluit genomen over de overstapregeling naar het nieuwe erfpachtstelsel.

Erfpacht: waar gaat dat ook alweer over?
De gemeenteraad moet deze week instemmen met de overstapregeling naar het nieuwe erfpachtstelsel en de regels die daarbij horen. De meeste koophuizen in Amsterdam staan op gemeentegrond, huiseigenaren bezitten de grond dus niet zelf maar betalen een vergoeding aan de gemeente, de erfpachtcanon.

In het huidige systeem wordt die canon elke vijftig jaar opnieuw vastgesteld maar dat leidt tot grote canonsprongen. Om dat te voorkomen wordt er al lange tijd nagedacht over een nieuw erfpachtstelsel. Het college wil het systeem van voortdurende erfpacht vervangen door eeuwigdurende erfpacht. De canon wordt dan nog maar één keer vastgesteld en alleen met inflatie verhoogd. Ook krijgt de huizenbezitter de mogelijkheid om het canonbedrag in één keer af te kopen.

Waar gaat het conflict over?
Het stadsbestuur heeft begin dit jaar een plan gelanceerd hoe de overstapregeling eruit zou gaan zien. Tegelijkertijd werd er een rekentool online gezet, waardoor iedere erfpachter kon zien wat hij in het nieuwe stelsel zou moeten gaan betalen, ook al liep zijn of haar 'tijdvak' vaak nu nog niet af. Direct ontstond er veel commotie over de kosten. Veel huiseigenaren, voornamelijk in de duurdere wijken van de stad, schrokken van de bedragen die zij moesten gaan betalen. Na veel protest en een inspraakperiode, paste verantwoordelijk wethouder Van der Burg de plannen aan, met onder andere een hogere overstappremie en langere bedenktijd. Maar ook dat ging sommige huizenbezitters niet ver genoeg. SEBA, de belangenvereniging voor erfpachters, wilde daarom een referendum organiseren over dit besluit.

Maar dat referendum gaat niet door... 
Nee. En dat verraste iedereen. Inclusief het college zelf. De referendumcommissie, een adviesorgaan met bestuursrechtdeskundigen, schreef dat een referendum hierover helemaal niet mag. Het erfpachtbesluit zou namelijk geen beslissing zijn van de gemeenteraad, maar van het college. En over collegebesluiten zou volgens de nieuwe verordening helemaal geen referendum gehouden mogen worden. Het college zou via een omweg nog een referendum mogelijk kunnen maken, maar 'de juridische risico's moeten nu zoveel mogelijk worden geminimaliseerd', aldus het stadsbestuur, dat daarom besloot het advies van de referendumcommissie over te nemen. Geen referendum dus.

En dus stapt SEBA naar de rechter...
... om via een kort geding toch nog een referendum af te dwingen. Dat kort geding dient woensdagmorgen om 9.30 uur, dus voor de gemeenteraadsvergadering. 

En wordt in de gemeenteraad een spoeddebat gehouden...
... want ook de oppositiepartijen in de gemeenteraad zijn boos. 'Verbijsterd', zei CDA-raadslid Diederik Boomsma. Volgens de oppositie heeft het stadsbestuur de gemeenteraad onjuist geïnformeerd, omdat zij de afgelopen jaren keer op keer de indruk gaven dat er een referendum over het nieuwe erfpachtstelsel mogelijk zou zijn. Maar daar is het college het niet mee eens: 'Bij alle betrokken partijen was onvoldoende in beeld dat de besluiten inzake het erfpachtbeleid niet referendabel zijn, na de wijziging van de verordening.' Woensdagmiddag moet de burgemeester zich hierover verantwoorden in de gemeenteraad. 's Avonds wordt er waarschijnlijk gesproken over het erfpachtplan zelf. Een 'historische beslissing', aldus verantwoordelijk wethouder Eric van der Burg.

Updates over het kort geding en het spoeddebat lees je gedurende de dag op AT5.nl. Alles over het nieuwe erfpachtstelsel op AT5.nl/erfpacht.